Gültekin ÇİZGEN
1940 İstanbul doğumlu Gültekin Çizgen, yaşamının 64 yıllık profesyonel sanat sürecinde audiovisual fotoğraf, illüstrasyon ve sanatsal cam üzerine çalışan, tanınan, etkili, çağdaş sanatçılarımızdan biridir. Sanatsal fotoğraf ve meslek uygulamaları alanına yetiştirdiği onlarca yeni isim kazandırdı. Dönemini ve sonraki kuşakları sanat ortamındaki “yerlilik” duruşuyla, yapıp etmeleriyle derinden etkiledi.
Sanatsal kişiliği ve enerjisiyle ortaya koyduğu uluslararası fotoğraf kariyeri, geniş bir coğrafyada 14 ülkeyi kapsar. Fotoğrafları yalnız ülkesinde değil, yurt dışında Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, İsviçre, İtalya, Çin Halk Cumhuriyeti, Kanada, Meksika, Brezilya, Kore, Hindistan, Hongkong, Moğolistan ve Rusya’da solo olarak sergilendi.
Ayrıca yapım ve yönetimini üstlendiği yüzlerce multivizyon programı Amerika Birleşik Devletleri’nden Kazakistan’a kadar 24 ülkede gösterildi.
Çizgen, fotoğraf alanında çok sayıda albümleri, deneme, teknik gezi ve anı alanlarında kitaplarıyla, resim ve cam alanında albümleriyle olmak üzere , 102 adet yayının düzenleyicisi ve telif yazarıdır.
Sanat ve fotoğraf üzerine Türkiye’de çok sayıda konferansının yanında Kanada – Toronto ve Çin Halk Cumhuriyeti – Pekin Güzel Sanatlar ve Tasarım Üniversitesi ile Hollanda Breda Üniversitesi’nde konferanslar verdi. Çalışmaları, çeşitli müze ve koleksiyonlarda yer aldı.
Ülkesinde sayısız fotoğraf gezileri yanında, yedi iklim, beş kıtada 87 ülkede geziler yaptı. Bu gezilerdeki izlenimlerini “Afrika Günlüğü” ve “Dünyadan Sevgilerle – 25 ülke, 25 yorum” başlığıyla aktardı.
Yeni Fotoğraf Dergisinin kurucusu Çizgen, Mimar Sinan Üniversitesi Fotoğraf Enstitüsü kurucu onur üyesi ve Profesyonel Tanıtım Fotoğrafçıları Derneği kurucu başkanıdır.
Fototrek Fotoğraf Merkezi’inde, 2010 Avrupa Kültür Başkenti etkinlikleri sırasında fotoğraf küratörü olarak 17 fotoğraf sergisi düzenlemiştir.
Yine Fototrek Fotoğraf Merkezi ile İstanbul Caddebostan Kültür Merkezinde Çizgen’in 50. sanat yılı nedeniyle açılan fotoğraf sergileri yanında İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin katkılarıyla Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezinde geniş katılımlı bir saygı gecesi düzenlendi. Bu etkinlikler içinde günde elli beş bin kişinin geçtiği İstanbul Taksim Metrosunda “İyi Günler İstanbul” başlığıyla aylar süren bir sergisi gerçekleşti.
Çizgen’in 2021 yılı itibarıyle katkıda bulunduğu ve kurduğu sanatlar kurumlar şunlardır. İFE İstanbul Fotoğraf Evi / Florance Nightingale Müzesi, 1. Ordu Karargahı – Selimiye / Eskişehir Sanatsal Cam Müzesi.
İstanbul Fotoğraf Müzesi’ni Fatih Belediyesi ve Fotoğraf Dostları Derneği’ni bir araya getirerek kurmuş, müzenin projelendirilmesinden oluşmasına kadar, yoğun emek sarf etmiştir. Fotoğraf Dostları Derneği, Yönetim Kurulu Başkanlığı’nı ve Müzenin kurucu küratörlüğünü yapmıştır. Çizgen, Ekim 2014’te 3 milyon kişinin ziyaret ettiği Fotoİstanbul, 1. Beşiktaş Uluslararası Fotoğraf Festivalinin düzenlenmesini ve sanat yönetmenliğini yapmıştır.
Çizgen, 50’li yıllardan 2020’li yıllara uzanan kariyerinde fotoğraftan, illüstrasyona, sanatsal camdan, çağdaş meşk’e, Tapestry Duvar Halısı’na kadar zengin anlatım arayışlarının gelişimine ışık tuttu.
2500 adetlik “Cumhuriyet Dönemi – Fotoğraf Koleksiyonu”nun sahibi Gültekin Çizgen, yarım asrı aşan bir geçmiş içinde sürekli canlı ve bir nabız gibi atan, dinamik, lekeci bir anlatımla geliştirdiği fotoğraf dili başlangıçta olduğu gibi bugün de sanat çevresine yol gösteriyor.
Yarım asrı aşan birikim, çabalarıyla ve sadece fotoğraf ürünleriyle değil, oluşturduğu kurumlar ve kuramsal yayınlarıyla da Türk fotoğrafının önde gelen profillerinden biridir.
Yeni sanatsal projeler peşinde çalışmalarını yoğun olarak sürdürmektedir.
Kimi insanların daha fazlasını araştırmak, daha fazlasını öğrenmek ve üretebilmek için nereden geldiği bilinmez muazzam bir enerjisi vardır. Arzularının alevi onları yaşatır ve asla tüketmez. Gültekin Çizgen, görsel sanatın dur durak tanımayan çok dilli bir işçisi ve bir mucit. 60 yılı aşkındır, merak ve heyecanla örülü bir hayat pratiği sürdürüyor. Yapıyor, bozuyor, ekliyor, katlıyor, çözüyor ve uçlarını zorladığı yeni yaklaşımlar ve yeni materyaller ile bir daha başa dönüyor, yeniden çoğaltıyor. Mahalle kavşağında oturup yerelliğin görsel envanterini aktarmak yerine, uygulama tekniklerindeki yenilikleri kucaklamaktan çekinmeden dünyasal yaklaşımları yanına alıp yereli güncelleyerek canlı tutmayı yeğliyor.
Vasıf KORTUN
Gültekin Çizgen’in tüm portfoliolarına göz gezdirmiş bir kişi, orada onun gerçekçi ya da doğrudan fotoğraf dediğimiz fotografi ile kavramsal fotografi arasında bir yerlerde sürekli araştırma güdüsünde olduğunu hissedebilir. Bu çizgi, bu olgu sanatsal fotoğraf anlayışı bakımından değerli bir konumdur.